Хабари сипаттарға қатысты тақырыпты бүгінгі қоғамда өзекті мәселеге айналдырып, қарапайым халықтың басын қатырып жүрген «бидғатшыл» топтар бар. Олар өздерін «сәлафтардың жолын ұстаймыз, біздікі ғана дұрыс» деп, хабари сипаттарға тәуил жасайтын Ашғари мен Мәтуруди секілді әһлі сүннеттік ақида мектептерін ұстанатын қалың жамағатты да, мағынасын білмейміз деп Аллаға тапсыратын (тафуид жасайтын) шынайы сәлафтардың жолын ұстанатындарды да адасушылар қатарына қосады. Көбіне уағыздарының басы «Сенің ақидаң дұрыс па?» деген сауалмен басталады. Егер жауабыңызда Мәтуруди немесе Ашғари ақидасы десеңіз яки олардың «Алла қайда?» деген сұрақтарына «аспанда» деп төбеңізді көрсетпесеңіз, онда ақидаңыз адасқан болып шыға келеді.
Атақты имам Мұхиддин ән-Нәуауий өзінің Мүслимнің «Сахихына» жазған «әл-Минһәж» атты кең түсіндірмесінің бірқатар жерінде мүтәшабиһ хадистерге түсіндірме беріп, жорамал жасағанына куә боламыз. Біз олардың барлығын бұл жерде бере алмайтын болғандықтан мысал ретінде екі-үш хадиске жасаған түсіндірмесін келтіріп отырмыз.
Құранның кейбір аяттарында «Алланың көз алдында», «Алланың қолы олардың қолдарының үстінде» деген секілді тіркестер бар. Сондай-ақ, «Адам ұрпақтарының жүректерінің бәрі Алланың екі саусағының арасында тұрады...» деген хадистерді де кездестіреміз. Көз, қол, саусақ секілді белгілі бір ағзаны бейнелейтін сөздерді қалай түсінген жөн? Соңғы кездері бұл тақырып мұсылмандар арасында қызу тартысқа себеп болуда. Тартыстың аяғы әртүрлі түсінбеушілік пен бөлінушілікке соқтырып жатады. Осының ара-жігін ажыратып берсеңіз.
- Мұртаза мырза, қазір «қазақ исламы» деген сөз жиі айтылады. Олардың пікірінше, жеке ұлт, халық болған соң «араб исламы», «өзбек
исламы» және тағы басқа халықтардың дінінен «қазақтың исламы» өзгеше болуы
керек. Исламды осылайша түсінуге бола ма?
- Осы мәселені айта-айта тілім жауыр болды. Және менің пікірім кейбіреулерге
ұнамайды. Ұнамаса да, тағы да айтамын: Қазақстанда, оның ішінде өзіміздің
қазақтардың арасында Кеңес дәуірінде қалыптастырылған христанша ойлау санасы
басым. Тіпті, «зиялымын», «ұлтшылмын» деп жүрген азаматтардың көпшілігі
христианша түсінікте. Себебі Кеңес өкіметі қаншалықты атеистік саясат жүргізді
деп айтқанмен, саяси, әлеуметтік, экономикалық, идеологиялық шараларды таза христандық,
иудейлік негізде жүргізді.
Шын мәнінде ширк – ең үлкен
әділетсіздік. Надандықтың ең төменгі нүктесі. Сол үшін де барлық
Пайғамбарлар мен Елшілер өз шақыруларын шынайы түрде Аллаһты жалғыз деп
білуге шақырумен бастаған. Ал шынайы түрде Аллаһты жалғыз деп білу
ширкке қарама-қарсы нәрсе. Олар дәл осы ширкті жек көргендей еш нәрсені
жек көрмеген. Құрандағы және Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (оған Аллаһтың
игілігі мен сәлемі болсын) сүннетіндегі біз байқайтын ең үлкен
қорқытулар – ширкпен айналысушыларға байланысты қорқытулар.
Бидғатшылар
мен өз көңілдеріне ергендермен тартысып, айтысуды біздің ізгі
ата-бабаларымыз қатаң тыйым салған еді. Имам Ахмад былай деді: «сүннет негіздерінен...көңіліне ерген адамдармен қарым-қатынасты үзіп, дінге қатысты дау-дамайлар мен салғыласушылықты тастау» (усул ас-сунна, 23).
Имам әл-Бұхари (р.а.) риуаят еткен хадис
шәріпте: «Расулулла (с.ғ.с.): «Сендердiң ешбірің Менi өз баласынан,
әкесінен және барлық адамзаттан артық көрмейiнше (кәміл) иманды бола
алмайды»,- дейді.
Пайғамбарымыз хазреті Мұхаммед (с.ғ.с.) арабтың Құрайыш қауымынан, Бани
Һашим әулетiнен. Туылған жерi - Мекке қаласы. Әкесiнiң аты - Абдуллаһ,
атасы - Абдулмутталиб. Анасының есiмi - Әмина. Пайғамбарымыз (с.ғ.с.)
ата-анадан жалғыз перзент. Дүние есігін ашпастан бұрын әкеден, алты
жасында анадан жетім қалған. Мұхаммед (с.ғ.с.) миллади жыл санауы
бойынша Иса (ғ.с.) пайғамбардан 571 жыл кейiн 20-шы сәуiрде, һижри жыл
санауы бойынша Рабиүл-аууәл айының 12-сi, дүйсенбi күнi туылған.
Ана құрсағында 6 айлық болғанда: «Құдайдың досы, соңғы пайғамбарға
жүктi болдың, бұл бала туылғанда есiмi Мұхаммед болсын»,- деп анасы
Әминаға түсiнде аян етiлдi. Әмина бала туғанда әйелдер әдетi бойынша
толғақ қысу, құрсақ ауруын, қан келуге ұқсас қиыншылықтарды көрмедi.
Кейінгі бірнеше жылдың айналасында жастарымыз,
жастарымыз ғана емес ау жасамыстарымыз да қайдағы бір «Валентин күні»,
«ғашықтар күні» деген мейрамсымақты тауып алды. Бұл өзі қайдан шыққан дүние?..
Тарих...
Ерте
заманда, дәлірек айтқанда 469 жылы Рим императоры Геласиустың жарлығымен 14
ақпан «Әулие Валентин күні» деп жарияланады. Бұған себеп: әлгі опасыз оңбаған
Валентиннің отанын қорғаудан қашып, әскерге бармау үшін үйленетіндердің некесін
жасырын қиып, «қиналғандарға» «қол ұшын берген» «ерлігі» әшкереленіп, басы
шабылған осы күнді әспеттеу.
Нью-Йорк ғылым академиясы төрағасының бірі болып қызмет еткен А. Гресси
Моррисон (A.Gressy Morrison) өзінің ғылыми зерттеуінің нәтижесінде Аллаһтың бар
екендігін мойындап, өзге де әріптестеріне Аллаһтың бар екендігіне сендіретін
жеті себеп атты мақаласын жариялады. Гресси Моррисон: «Ғылым мен технология
құдіретті Жаратушының заңдылықтарын біртіндеп ашуда. Ғылыми жетістіктер көбейген
сайын Аллаһтың бар екендігі дәлелденіп, Оған сенуге мәжбүр болудамыз. Мені мына
жеті себеп Жаратушының бар екендігіне сендірді»,- деді.
Адасушылық атаулының ең ұлысы. Дінімізге
еңгізілген жаңалықтардың ең жиіркеніштісі. Аллаһ Таъаланың рахымынан
құр қалдырып, жәннаттың харам етілуіне себепші болатын күнә ол Аллаһ
Таъаладан өзге бір зат яки нәрседен жәрдем сұрау және сол зат яки нәрсе
арқылы Құдайдан сұраймыз деп пендені Алланың бір Өзіне емес дәнекерге
мұхтаж етіп көрсету.
Зүмәр сүресінің 2 - 3 аятында Рахман иеміз : „(Мұхаммед ғ.с.) расында
саған бұл Кітапты бір шындықпен түсірдік. Сонда Аллаға дінді нағыр
арнап, құлшылық қыл. Көңіл бөліңдер! Дін нағыз Аллаға тән. Сондай
Алладан өзгені дос тұтқандар: „Біз бұларға, Аллаға жақындастырсын деп
қана табынамыз„ (дейді.) Күдіксіз олардың араларындағы таласқан
нәрселеріне Алла Таъала үкім береді. Расында Алла, кім өтірікші, өте
қарсы болса, оны тура жолға салмайды.
