Біздің ақидамыз - Қазақша мақалалар - Діни мақалалар

Марқұмға сауабы тиетін амалдар

Қабір – ақырет әлемінің ең алғашқы аялдамасы. Бұл әлемнің ақиқаты тек Аллаһ тағалаға ғана аян. Аллаһ Пайғамбары (с.ғ.с.) айтқандай, қабір – нағим, яғни рахаты бар және жахим, яғни азабы бар әлем.

Ибн Омардың (р.а.) келтірген хадисінде: «Расында, сендердің бірің қайтыс болса, оған күндіз және кешке орны көрсетіледі. Егер жәннаттық болса, жәннат иелері қатарынан, ал тозақтық болса, тозақ иелері қатарынан. Сөйтіп оған: "Бұл – Аллаһ сені қиямет күні қайта тірілткенге дейінгі орның»1,– деп айтылады.

Ал, имам Ахмедтің хадисінде: «Мүминнің жаны, қайтыс болса, Аллаһ оны тірілтетін күні тәніне қайтарылғанға дейін жәннат ағашына ілініп ұшып тұрады»2,– делінген.

Ақидаң дұрыс па? (3)

Хабари сипаттарға қатысты тақырыпты бүгінгі қоғамда өзекті мәселеге айналдырып, қарапайым халықтың басын қатырып жүрген «бидғатшыл» топтар бар. Олар өздерін «сәлафтардың жолын ұстаймыз, біздікі ғана дұрыс» деп, хабари сипаттарға тәуил жасайтын Ашғари мен Мәтуруди секілді әһлі сүннеттік ақида мектептерін ұстанатын қалың жамағатты да, мағынасын білмейміз деп Аллаға тапсыратын (тафуид жасайтын) шынайы сәлафтардың жолын ұстанатындарды да адасушылар қатарына қосады. Көбіне уағыздарының басы «Сенің ақидаң дұрыс па?» деген сауалмен басталады. Егер жауабыңызда Мәтуруди немесе Ашғари ақидасы десеңіз яки олардың «Алла қайда?» деген сұрақтарына «аспанда» деп төбеңізді көрсетпесеңіз, онда ақидаңыз адасқан болып шыға келеді.

Ақидаң дұрыс па? (2)

ҒҰЛАМАЛАРДЫҢ ХАБАРИ СИПАТТАРҒА ЖОРАМАЛДАРЫ

Атақты имам Мұхиддин ән-Нәуауий өзінің Мүслимнің «Сахихына» жазған «әл-Минһәж» атты кең түсіндірмесінің бірқатар жерінде мүтәшабиһ хадистерге түсіндірме беріп, жорамал жасағанына куә боламыз. Біз олардың барлығын бұл жерде бере алмайтын болғандықтан мысал ретінде екі-үш хадиске жасаған түсіндірмесін келтіріп отырмыз.

Ақидаң дұрыс па? (1)

Құранның кейбір аяттарында «Алланың көз алдында», «Алланың қолы олардың қолдарының үстінде» деген секілді тіркестер бар. Сондай-ақ, «Адам ұрпақтарының жүректерінің бәрі Алланың екі саусағының арасында тұрады...» деген хадистерді де кездестіреміз. Көз, қол, саусақ секілді белгілі бір ағзаны бейнелейтін сөздерді қалай түсінген жөн? Соңғы кездері бұл тақырып мұсылмандар арасында қызу тартысқа себеп болуда. Тартыстың аяғы әртүрлі түсінбеушілік пен бөлінушілікке соқтырып жатады. Осының ара-жігін ажыратып берсеңіз.

Ширктің қауіптілігі

Аса қамқор, ерекше мейірімді Аллаһтың атымен!

Шын мәнінде ширк – ең үлкен әділетсіздік. Надандықтың ең төменгі нүктесі. Сол үшін де барлық Пайғамбарлар мен Елшілер өз шақыруларын шынайы түрде Аллаһты жалғыз деп білуге шақырумен бастаған. Ал шынайы түрде Аллаһты жалғыз деп білу ширкке қарама-қарсы нәрсе. Олар дәл осы ширкті жек көргендей еш нәрсені жек көрмеген. Құрандағы және Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) сүннетіндегі біз байқайтын ең үлкен қорқытулар – ширкпен айналысушыларға байланысты қорқытулар.

Адасқандармен тартысу

Бидғатшылар мен өз көңілдеріне ергендермен тартысып, айтысуды біздің ізгі ата-бабаларымыз қатаң тыйым салған еді. Имам Ахмад былай деді: «сүннет негіздерінен...көңіліне ерген адамдармен қарым-қатынасты үзіп, дінге қатысты дау-дамайлар мен салғыласушылықты тастау» (усул ас-сунна, 23).

"Иләһ"

Таухид негізінің өзегі.

Әһли сүннет бойынша Аллаһ Таъаланы „Иләһ„ деп білу яғни ғибадат қылуға лайық жалғыз тәңір деп білу таухидтің үш негізінің бірі. Анық саны Аллаға ғана мәлім пайғамбарлардың барлығы өз қауымын Аллаға ғана құлшылық етуге шақырған мәселең қасиетті Құранда: Маған (Мұхаммедке c.ғ.с.) Тәңірлерің бір ақ Тәңір екендігі уахи етілуде. Сондай ақ кім Раббысына жолығуды үміт етсе, сонда түзу іс істеп, Раббысына істеген құлшылығында Оған ешкімді ортақ қоспасын„ де. (Кәһф сүресі 110 аят)

Мұсылмандарға жаңа жылды тойлауға бола ма?

Аса қамқор, ерекше мейірімді Аллаһтың атымен бастаймын. Барлық мақтау Әлемдердің Раббысы Аллаһқа лайық. Пайғамбар Мұхаммадқа, оның сахабаларына және оның жолымен жүргендерге Аллаһ Тағаланың игілігі мен сәлемі болсын!

Соңғы кездері басқа дін өкілдерінің мейрамдары жайында көп сұрақтар қойылады, Шариғат бойынша оларды тойлауға, қатысуға, сыйлықтар алып-берісуге болады ма деген сияқты.
Барлық мұсылмандарға ескертіп кетейін, біздің мұсылман жамағатында тек екі ғана мейрам бар, ‘Ид аль-адха – Құрбан айт және ‘Ид аль-фитр – Ораза айт. Және осыған қосымша әр аптада болатын мейрам – жұма. Бұл күні Адам ата жаратылды, және осы күні жерге түсірілді, жұма күні ақірет басталады. Және де басқа да оқиғалармен байланысы, артықшылықтары бар, жақсы істер жасаған лайығырақ. Басқа мейрам жоқ. Сондықтанда Аллаһ елшісі (салиаллаһу алейһи уассалям) сахабаларымен Мединаға көшіп барып, оның тұрғындары мажусилердің мейрамын тойлап жатқанын көргенде бұнда қатысуға қатаң тиым салды, сосын жоғарыда айтылған екі мейрамды атап, біз мұсылман тек екі ғана мейрамды тойлаймыз деді.

Алладан дұға етудің артықшылықтары

Жаратушыға дұға етумен жалбарыну біздің табиғатымызға тән нәрсе. Бұған дәлел: діннен хабарсыз адамның өзі ешкім үйретпесе де тосын, қатерлі жағдайда шыбын жаны шырқырап, Алла Тағалаға жалбарынып кетеді. Өйткені, оның басқа арашашысы да, қорғаны да жоқ екендігін пенденің өзі іштей сезініп тұрады. Мына аяттың мазмұны да соған меңзейді: «Раббыларың: «Менен тілеңдер, тілектеріңді қабыл етемін. Расында Маған құлшылық қылудан тәкәппарланғандар қор болып тозаққа кіреді» деді» (Ғафир сүресі: 60-аят). Бұл аятта Алла Тағала дұға етудің ғибадат екенін және Өзіне дұға етуден бас тартқандарды «тәкәппар» деп атап отыр.

Өтірік айту үлкен күнә!

Ғұламалар өтірікті үлкен күнәлар қатарына қосады. Алла тағала мен Пайғамбарымызға қатысты өтірік айту аса күпірлік. Қасиетті Құранның 167 жерінде өтірік айтудың күнә екендігі ескертілген. Басқа үлкен күнәларға мұншалықты көңіл бөлінбеген. Осының өзі-ақ өтіріктің қаншалықты ауыр екендігіне кепіл. Өтірік айту – кәпір немесе мұнапық екі жүзді адамның ісі.