Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының, ОҚО бойынша өкілдігі және "Ордабасы-НЖ" туристік компаниясы Мәуліт айы қарсаңында студенттер мен оқушылар арасында "Шығармашылық бәйге" ұйымдастырады. Ақпан айының соңында Қаттани мешіті С.Сейфуллин атындағы "Халықтар достығы" үйінде ұйымдастырып отырған Мәуліт мерекесінде жеңімпаздар анықталып сыйлықтар беріледі.
Қойылатын талаптар:
Жаңа жыл туралы көпшілігіміз біле бермейміз. Ол мейрам қайдан шықты, кімдер тойлаған еді және жаңа жылмен христиан дінінің қатынасы бар ма?. Қала берді жаңа жыл туралы мұсылмандар қандай ойда немесе ол мейрамның мұсылмандарға қаншалықты қатысы бар?
Алдымен айтармыз: Кеңес Одағында 1927-1936 жылдары жаңа жылды тойлап, шырша тігуге тыйым салынған болатын. Тек 1937 жылы ғана Сталиннің бұйрығымен 1 қаңтарда шырша тігіліп, жаңа жылды тойлауға рұқсат берілді. 1937 жылға дейінгі шыршалардың басында 8 бұрышты жұлдыз болған, тек 1937 жылы Кеңес Одағының үкімі бойынша 8 жұлдыздың орнына 5 жұлдыз қолданылатын болды.... Жалғасын оқу »
2011 жылдың 16 маусымында «Wikibilim» қоғамдық қоры «Самрұқ-Қазына» ұлттық әл ауқат қоры және «Нокиа» компаниясының қолдауымен Wikipedia ашық энциклопедиясындағы қазақ тіліндегі мақалалардың саны мен сапасын арттыру мақсатында бәйге ұйымдастырылған болатын.
Бәйгенің шарттары төмендегідей:
• Бәйгеге қатысу үшін Википедияға кемінде 100 мақала жазу міндетті;
• Жазылатын мақалалар қазақ тілінде болуы тиіс;
• Мәтін мен суретті басқа сайттардан немесе басылымдардан көшіріп салуға болмайды;
• Мақалалар нақты қайнар көздерге негізделуі керек, барлық сілтемелерді көрсету міндетті; ... Жалғасын оқу »
ҚМДБ-ның төрағасы, Бас мүфти Әбсаттар қажы Дербісәлінің баспасөз мәслихатында сөйлеген сөзі
ҚМДБ-ның төрағасы, Бас мүфти Әбсаттар қажы Дербісәлінің баспасөз мәслихатында сөйлеген сөзі
(18 қараша, 2011 ж.)
Құрметті халайық, бауырлар!
Отандастарымыз біздің жүретін діни жолымыз, қазақтың хижабы яғни жаулығы, орамал туралы айтуды сұрап жатады.
Исламда 4 мәзһаб бар. Соның ішінде біз Әбу-Ханифа мәзһабын ұстанамыз. Біздің жолымыз – осы мәзһаб және Әбу Насыр әл-Фараби, Мұхаммед Хайдар Дулати, Ұлықбек сияқты бабаларымыз ұстанған ғылым жолы. Ал хижаб мәселесіне келсек, қазақ әйелдері, апаларымыз ешқашан жалаңбас, ашық-шашық жүрмеген. Сәукеле киген, орамал тартқан, жамылғы жамылған. Бірақ, ол хижаб деп аталмаған. Біздің қыздарымыздың киімі шариғатқа және әлбетте ұлттық әдет-ғұрпымызға, салт-дәстүрімізге сай болған.
Жуырда діни басқарма Алматыдағы Балуан-Шолақ спорт сарайында «Әсем киім – әйел көркі» деген байқау өткізді. Онда әйел затына сәнді, әрі шариғатымызбен де үйлесетін киімдер үлгісінің бай көрмесі көрсетілді.
Соңғы уақыттарда бірқатар ақпарат құралдары хижабқа қатысты сөзімді дұрыс түсінбей: «Бас мүфти хижабты кимеуге шақырды», «орамал тақпау керек» деп ұрандатып ала жөнелгенін өкінішпен көрдім. Әйел затының шариғат бойынша киінуі мен орамал тағуының дініміздегі үкімі – парыз. Бұл мұсылман үшін талқыланбайтын әмір. Құран кәрімнің «Ән-Нұр» сүресінде бұл жайлы анық айтылған: «Мүмін әйелдерге айт, өздеріне харам етілген нәрселерге қарамасын, ұятты жерлерін зинадан, күнә атаулыдан қорғасын, мәжбүр көрінген жерлерінен (бет, екі қол, тобықтан төмен екі аяқ) тыс әдеміліктерін көрсетпесін. Орамалдарын жағаларының ойығын жабатындай етіп тақсын...».
Менің сөзім қазақ қыз-келіншектерінің киген киімі, таққан орамалы біздің ана тілімізде хижап деп аталмағанына ғана қатысты еді.... Жалғасын оқу »
1. Мұсылман болу. Қажылық Ислам шариғатының амалы болғандықтан, оны орындайтын адам ең алдымен мұсылман болуы шарт.
2. Балиғатқа толу.
3. Ақыл-есі бүтін болу. Ғибадаттың кез келген түрінің парыз болуы үшін пенденің балиғат жасына толуы және ақыл есінің бүтін болуы шарт.
4. Азат болу. Қажылықты өтеу құлдарға, тұтқындарға, бас бостандығынан айырылғандарға парыз емес.
5. Қажылық амалдарын өтеуге денсаулығы жарамды және қаражатының жеткілікті болуы. Өйткені Аллаһ тағала қажылықты жағдайы жетіп, шамасы келетіндерге ғана парыз еткен. Аллаһ тағала: «Оның жолына шамасы келген адамдарға Аллаһ үшін Үйге (Қағбаға) қажылық жасау міндет», – деген («Әли Имран» сүресі, 97-аят).... Жалғасын оқу »
Кез келген құлшылықтың өзіндік артықшылықтары болатыны тәрізді қажылықтың да өзіне тән артықшылықтары мен пайдалары бар.
1. Пенде мойнына жүктелген міндеттен құтылу арқылы сансыз сауапқа кенеледі.
2. Аллаһ қажылық ғибадатын орындаған пенденің өткен күнәларын кешіреді.
Әбу Һурайра (Аллаһ оған разы болсын): «Пайғамбардың (с.а.с.): «Кімде-кім әйеліне жақындаспай, ешқандай күнә және жамандық істемей Аллаһ үшін қажылық жасаса, (үйіне) анасынан жаңа туғандай болып қайтады», – деп айтқанын естідім», – деген (әл-Бұхари). ... Жалғасын оқу »
Дінімізде
кейбір уақыттардың өзіндік ерекшеліктері мен қасиеттері бар. Рамазан
айының артынша келетін Шәууәл айының да өзіне тән артықшылықтары көп.
Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Кімде кім Рамазан айының оразасынан соң Шәууәл айында 6 күн ораза ұстаса, бір жыл ораза ұстағандай болады,»
- деп бұл айда ұсталатын алты күн оразаның мол сауабын сүйіншілеген
(Сахих Мүслим). Бұл ораза сауабының бір жылға пара-пар келуін былайша
түсінуге болады. Алла Тағала Құран Кәрімде: «Кімде-кім бір жақсылық жасаса, оған оның он есе қарымы беріледі»
- деген. Ғалымдар Шәууәл айындағы алты күн оразаның бір жылдық сауабын
осы аятпен байланыстырады. Рамазан айындағы отыз күн мен Шәууәл айындағы
алты күн қосылғанда, отыз алты күн болады. Бұл сан он есеге көбейтілсе,
үш жүз алпыс күнді құрайды. Бір жылдың қалған бес күні ораза ұстауға
болмайтын Рамазан айтының алғашқы күні мен Құрбан айттың төрт күні.
Оразаның әрбір күні он есе молайса, онда отыз алты күндік оразада бір
жыл ауыз бекітудің сауабы бар деген сөз.... Жалғасын оқу »
Қадыр
түні – ең жақсы түн! Алла Тағала оны берекелі етті, онда Құранды
түсіріп, басқа түндерден ерекшеледі. Сондай-ақ, ол түнді мың айдан да
артық етті. Ал мың ай сексен үш жылға тең келеді екен!
Алла Тағала былай деді: «Расында,
Біз оны (Құранды) Қадыр түні түсірдік. Ал, саған Қадыр түнінің не
екенін не білдіреді? Қадыр түні мың айдан да артық. Ол кезде
Раббыларының қалауымен, Оның әрбір әмірі үшін, періштелер мен Рұх
(Жәбрәйіл) түседі. Ол (түн) – таң атқанша сәлем!» («Ләйләтул-Қадр» 1-5).
Алла Тағала былай деді: «Анық
Кітаппен ант етемін! Біз оны берекелі түні түсірдік, әрі Біз
ескертеміз. Бұл түні, Біздің әмірімізбен барлық дана істер шешіледі» («Духан», 2-5).... Жалғасын оқу »
[25.08.2011.] "Шымкентте мүгедектер имамдардан көмек сұрайды" - бірақ адамдар алған көмектерін мойындамайды
Шымкентте мүгедектер имамдардан көмек сұрайды - деген тақырыпта күні кеше ғана 31 телеарна біздің орталық мешіт жайлы бейнебаян түсірген. Мешітімізге жұма күні, яғни 05.08.2011 жылы Сабыралиева Эльмира Галымкызы (06.01.1981.) көмек сұрап келген болатын. Бас Имамның көмекшісі, қары Динов Бахрам Эльмира ханымға көмегіңізді аласыз. бізде азық-түліктер (пісте май, күріш, ұн, қанта) бар. Осы көмектерді жұма намаздан соң аласыз келіңіз деп тіркеу журналына жазып қойған болатын. Бірақ Эльмира ханым маған азық түлік керек емес ақшалай көмек керек деді. Осылайша көмегін жұма намаздан соң алды. Алғаны жайлы тірке кітабында қойған қолымен (подпсиь) бірге жазылған. Аталмыш тіркеу кітапшасының сол күнгі бетін сканерден өткізіп сурет ретінде төменде ұсынып отырмыз.
[20.05.2011.] Арыстанбаб кесенесінің жанынан 17 гектар жерді қамтыған туристік кешендегі жаңа мешіт бүгін пайдалануға беріледі
Бүгін Арыстан баб кесенесінің жанындағы жаңа мешіттің салтанатті түрде ашылу күні. Алып мешіттің саф алтындай күмбезі күн шыққаннан жарқырап, зияратшылардың назарын еріксіз өзіне тартады. Мешіттің осы жерде салынуының өз мәні бар. Жаңа мешіттің жалпы сыйымдылығы 800 намазханға арналған. Мешіт жанында мешітке зиярат етушілерге арналған 54 бөлмелі қонақ үй орналасқан.Сондай-ақ, мешіт жанында дүкен, асхана, зияратшыларға арналған кір жуатын бөлме және мал соятын қасапхана салынған. Сонымем қатар, мешітке келушілердің автокөлектеріне арнап жеңіл авто тұрақ пен автобустарға арналған арнайы автотұрақ салынға... Жалғасын оқу »
Сізді ұлттық дәстүрде, қайырымдылық мақсатта ұйымдастырылған мұсылмандық жәрмеңкемізге шақырамыз. Жәрмеңке сөрелерінде отандық тұрмыстық заттар, ыдыс-аяқ, төсек жиынтықтары, сүлгілер, кілемдер, ер және әйел, балалар киімдері, ойыншықтар, ұлттық сувенирлер Түркиядан келген тауарлар ұсынылады. Асхана жұмыс істейді.сонымен қатар халал тағамдар, полуфабрикаттар, жылқы-сиыр еті, көкеніс, варенье, қазы, шұжық, қымыз ұсынылады. Түскен қаржы медреселердің пайдасына арналады.
Ұйымдастырушы: "Қамар" қайырымдылық мекемесі. ... Жалғасын оқу »
[13.05.2011.] ОРАМАЛ ТАРТҚАН – ЕРСI, АЛ КIНДIК АШҚАН ШЕ?
Адамнан жасыра алмағаныңды, Алладан жасыра алмайсың: қазақ – өте аңқау, ғұмыры басқалардың алдау-арбауына баладай сенiп, барынан айрылумен келе жатқан ұлт. Оған не орыс, не шүршiт келiп: "Сендер керемет қонақжай халықсыңдар", – деп мақтаса болды, дастарқанындағы ең дәмдiсiн де баласының аузынан жырып соларға бередi. Қазекем Ресейден азаттық алдық деп шәпкесiн аспанға лақтырып жүрген соңғы 20 жылда да бұл аңқаулығынан арылудың орнына бұрынғыдан да аңқауланып, танауы делдие түстi.
Қазақтар қазiр "бiздi әлем таниды", "бiздi әлем мойындайды" деген мақтан сөздi ұран қып алды. Бұрын қазақты әлемге Абай, Мұхтар танытты деп мақтанатынбыз. Қазiр шетелге барып ән салып келген шалағай әншiнi де, итальянша, ағылшынша өлең айтып, скрипка тартып келген қаршадай қыз бен кекiлi жалбыраған ұл да қазақты әлемге танытып келген болып шықты. Оның бәрiн қойшы, бiз ендi Еуропа мемлекеттерi ислам дiнiне қандай шабуыл жасаса да соларды қолдауға, қолдамасақ, "үндемей үйдей пәледен құтылуды" ойлайтын болған сияқтымыз. Қарап отырсаңыз, елiмiзде тыйым салынған дiни ағымдардың бәрi ислам дiнiнiң ағымдары. ... Жалғасын оқу »
[12.05.2011.] Сот саентологтарға қатысты үкім шығарды
Қарағандыда заңсыз жұмыс істеп, сотқа тартылған шіркеу басшылары айыппұл төлейтін болды. 2009-шы жылы таратылған қоғамдық-діни бірлестік, бүгінге дейін Қарағандының қақ ортасында заңсыз әрекетін жалғастырып келген. Діни бірлестіктің басшысы Вадим Витушкин тіркелмеген бірлестікті қаржыландырып қызметін жүргізгені үшін айыпталса, кәсіпкер Зарина Амирова заңсыз шіркеуді ғимаратпен қамтамасыз еткені үшін сотқа тартылған. Енді сот шешімі бойынша Вадим Витушкин 100 айлық, Зарина Амирова 50 айлық есептік көресткіш мөлшерінде айыппұл төлеуі тиіс. astanatv.kz
[10.05.2011.] Бүгін Шымкент қаласында облыстық деңгейде өткізілген Құран жарысы өтті
Бүгін Шымкент қаласында, облыстық, орталық «Абдул Хамид Қаттани» мешітінің ұйытқы болуымен Ұлы Отан соғысының 66 жылдық жеңісіне орайластырылған облыстық деңгейде Құран Кәрім оқудан бес номинациясы бойынша жасөспірімдер арасында жарыс өткізілді.
Осы сауапты да тағлымы мол іс шараның өтуіне ҚМДБ-ның ОҚО бойынша өкіл имамы Мырзагелдиев Бейбіт қажы Әліпбекұлы төрағалық жасап, сайысқа қатысушы шәкірттерге және жамағатқа Құран Кәрімді өз ережесіне сай тәжуидпен оқи білудің сауабы жөнінде мағыналы уағыз айтып, шәкірттерге сәттілік тіледі.... Жалғасын оқу »
Адамнан жасыра алмағаныңды, Алладан жасыра алмайсың: қазақ – өте аңқау, ғұмыры басқалардың алдау-арбауына баладай сенiп, барынан айрылумен келе жатқан ұлт. Оған не орыс, не шүршiт келiп: "Сендер керемет қонақжай халықсыңдар", – деп мақтаса болды, дастарқанындағы ең дәмдiсiн де баласының аузынан жырып соларға бередi. Қазекем Ресейден азаттық алдық деп шәпкесiн аспанға лақтырып жүрген соңғы 20 жылда да бұл аңқаулығынан арылудың орнына бұрынғыдан да аңқауланып, танауы делдие түстi.
Астапыралла, естімеген елде көп деген рас екен. Жүре берсең көре бересің деген қазақ атамның сөзі тура келді. Елорданың сауда орталығының бірінде өткен бір шалбар үшін жұртты тыр-жалаңаш шешіндіру акциясы елді елең еткізді. Мұны жылдың ең жағымсыз жаңалығы деуге болады. Жыл соңында «батыстың жаппай жалаңаштану» атты қауіпті вирусы бізге де келіп жетті. Мұндай сорақы шара анау-мынау емес еліміздің бас шаһары - Астанада өтті. Тегін киінудің бір ғана шарты бар. Дүкенге тыржалаңаш кіріп, көпшіліктің алдында арлы-берлі ойқастап жүрсеңіз болғаны. Есесіне су жаңа джинсі шалбарын тегін иеленесіз. Бір өкініштісі, мұсылманшылығымызға таңба салатын ұятты істі жаңа жыл қарсаңында су жаңа сыйлық ретінде жасаған өзге емес, өзіміздің қаракөз бауырларымыз. Тұтынушыларды тырдай жалаңаш шешіндірген акцияны ұйымдастырушылар бұл әрекеттерін жастарды белсенді өмірге шақырудың тәсілі, тұтынушы тартудың бір жолы дейді.
Сапар (сафар) айы (арабша: شهر صفر) — мұсылманша күнтізбе бойынша екінші ай, Мухаррам айынан соң келеді. Хиджраның 1432 жылындағы сапар айының басталуы 2011 жылдың 5-қаңтарына (кей жерлерде 6-ы) сай келеді.
"Сапар” сөзінің (арабша: صفر) ай атына қатысты кең тараған екі мағынасы бар:
1) сары, сарғаю: сапар айына атау берілгенде күз болып, айнала сап-сары түске оранған;
2) бос, нөл (араб: сифр): мұсылмандар осы айда Меккеден көшіп кеткеннен кейін қала босап қалған.
Қазақстанның шіркеулерінде келешекте құдайға ғибадат ету рәсімдері қазақ тілінде де өтпек. Бұл Қазақстанда екінші үлкен дін болып саналатын православие дінін ұстанушылар арасында қазақтілділер көбейгенін аңғарта ма, әлде діни бірлестіктің мемлекеттік тілді қолдау шарасы ма?
Бұл кітапта фиқһ ілімінің зерттеу саласына, фиқһи мазһабтардың шығу тарихына қысқаша шолу жасалған. Таһарат, намаз оқу, зекет беру, ораза тұту және қажылыққа бару құлшылықтарының үкімдері ханафи мазһабы бойынша кең түрде беріліп, Құран аяттары мен Мұхаммед пайғамбардың (с.а.с.) хадистерінен дәлелдер келтірілген.
Аяусыз қатігездікпен басып-жаншылған Алматыдағы 1986 жылғы Желтоқсан көтерілісі, сол оқиғаның тікелей басы-қасында болғандықтан, әлі күнге дейін көз алдымда. Ульяновскіден келген орыс басшысына деген наразылықтан туған кездейсоқ өрбіген оқиға десек, көтерілістің мәнін төмендетіп аламыз, дұрысы империялық үстемдікпен жүргізілген ұлт саясатына қарсылық білдірген жастардың саналы қозғалысы.
Смайыл СЕЙІТБЕКОВ, ҚМДБ-ның Батыс Қазақстан облысындағы өкілі:
- Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының ел көлемінде атқарып жатқан ізгі бастамалары мен игі діни іс-шаралары нәтижесіз емес. Сіз өкіл болып отырған өңірде бұл үрдіс қалай жалғасын табуда? Жалпы облыстағы бүгінгі діни ахуал қандай?
- Бас мүфти шейх Әбсаттар қажы Дербісәлі хазрет басшылық етіп отырған Діни басқарманың ұйытқы болуымен еліміздің әрбір өңірінде көңілге қуаныш ұялатар игі діни іс-шаралар атқарылып жатса, біздің облыста да мұсылман бауыр-ларымыз тарапынан асыл дініміздің өр-кендеуі үшін қолға алынып жатқан ауыз толтырып айтарлық жұмыстарымыз бар. Халықты хақ жолға бұрып, дінді үйрету мақсатында келелі іс-шаралар атқарылуда. Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы тарапынан шыққан пәтуалардың бәрі халыққа түсіндіріліп, іске асырылып, Бас мүфти хазрет алға қойған міндеттемелер мен бұйрықтар дер кезінде шешімін тауып, жүзеге асып жатыр.
Айт – араб тілінде "мейрам” деген мағынаны білдіреді. Айт намазын оқудың уәжіптігі Құран мен сүннетте айтылған. Біріншісі – Рамазан айты, екіншісі – Құрбан айт. Алла Елшісінің (с.ғ.с.) екі айт намазын оқығаны жайлы хабар "тәуатүр” (бұлтартпас, анық) жолмен бізге жеткен. Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) алғашқы оқыған айт намазы – һижраның екінші жылындағы Рамазан айт намазы.
Қазір ауыл, аудан, қала көшелерінің қай мүйісінде де темекі, құрт, шемішке тәрізді ұсақ-түйектерді сатып отырған әйелдердің сөресіне көз тастасаң, жылтыр қағазға ұзынша етіп оралған насыбайлардың бірнеше түрін көресің, ішінде ұп-ұсақ түйіршіктілері де, талқан тәрізді түрлері де бар. Бір таңқаларлығы, бұрын көшелерде насыбайды қазақ әйелдері сатса, енді, оны саған орыс, сыған әйелдері де ұсынады. Ал, аудан, қала орталығындағы базарлардың қайсына барсаң да әр түрлі құтыларға салынған насыбайлар тұнып тұр. Соны көргеніңде өзің насыбай атпайтын болғандықтан, «Осы насыбай дегенің қандай зат?», - деп ойға қалады екенсің...
Қабір – ақырет әлемінің ең алғашқы аялдамасы. Бұл әлемнің ақиқаты тек Аллаһ тағалаға ғана аян. Аллаһ Пайғамбары (с.ғ.с.) айтқандай, қабір – нағим, яғни рахаты бар және жахим, яғни азабы бар әлем.
Ибн Омардың (р.а.) келтірген хадисінде: «Расында, сендердің бірің қайтыс болса, оған күндіз және кешке орны көрсетіледі. Егер жәннаттық болса, жәннат иелері қатарынан, ал тозақтық болса, тозақ иелері қатарынан. Сөйтіп оған: "Бұл – Аллаһ сені қиямет күні қайта тірілткенге дейінгі орның»1,– деп айтылады.
Ал, имам Ахмедтің хадисінде: «Мүминнің жаны, қайтыс болса, Аллаһ оны тірілтетін күні тәніне қайтарылғанға дейін жәннат ағашына ілініп ұшып тұрады»2,– делінген.
2011 жылдың 16 маусымында «Wikibilim» қоғамдық қоры «Самрұқ-Қазына» ұлттық әл ауқат қоры және «Нокиа» компаниясының қолдауымен Wikipedia ашық энциклопедиясындағы қазақ тіліндегі мақалалардың саны мен сапасын арттыру мақсатында бәйге ұйымдастырылған болатын.
Бүгін Арыстан баб кесенесінің жанындағы жаңа мешіттің салтанатті түрде ашылу күні. Алып мешіттің саф алтындай күмбезі күн шыққаннан жарқырап, зияратшылардың назарын еріксіз өзіне тартады. Мешіттің осы жерде салынуының өз мәні бар. 
Бұл кітапта фиқһ ілімінің зерттеу саласына, фиқһи мазһабтардың шығу тарихына қысқаша шолу жасалған. Таһарат, намаз оқу, зекет беру, ораза тұту және қажылыққа бару құлшылықтарының үкімдері ханафи мазһабы бойынша кең түрде беріліп, Құран аяттары мен Мұхаммед пайғамбардың (с.а.с.) хадистерінен дәлелдер келтірілген.
